Düşle gerçek arası bir köy: Ildır

IŞIL GÜLEÇ

YAZI VE FOTOĞRAFLAR: IŞIL GÜLEÇ

Arkeolojiye duyduğum merak sayesinde gezmek benim için bir tutku haline dönüştü. Yeni yerler gezerken içinde tarihten, arkeolojiden bir şeyler varsa orası beni daha çok çekiyor. Gideceğim yerleri seçerken öncelikle buna dikkat ediyorum. Hele bir de deniz de varsa işin içinde listemin üst sırasına geçiveriyor. Ildır ya da Ildırı (antik dönemdeki adı Erythrai) adını duymam bundan birkaç yıl öncesine rastlar. Küçük bir balıkçı kasabası diye bildiğim Ildır, 12 İon devletinden birinin burada yer aldığını duymamla daha çok ilgimi çekti. Sonunda gitmeye imkan buldum ve bir pazar düştüm yollara. Ildır’a varınca buraya gelmekle hem ne kadar iyi bir şey yaptığımı düşündüm hem de bir İzmirli olarak neden bu kadar geç geldiğimi sormadan edemedim.

Ildır’da oksijen oranın yüksek olduğunu ve havasının astım hastalarına çok iyi geldiğini öğrendim. Gelir gelmez buranın havası ve manzarası beni çarptı diyebilirim.

ildir-6“Kızıl Kent”

Ildır Çeşme’ye 27 kilometre uzaklıkta dupduru bir koyda kurulmuş küçücük, şirin bir köy. Dağın yamacına kurulmuş bu sahil köyünü en tepeden kıyıya doğru gezmeye karar verdim. Köyün tepesinde Erythrai antik kenti yer almakta. Buranın İ.Ö. birinci binde kurulduğu biliniyor. Kentin adını, kırmızı anlamına gelen “Erythros”tan aldığı, toprağının kırmızı renginden dolayı Erythrai’nin “Kızıl Kent” anlamında kullanıldığı sanılmakta. İ.Ö. 3. yy. da yapıldığı sanılan Akropol’ün kuzey yamaçlarında Antik Tiyatro’yu ve Athena Tapınağı’nı görmeniz mümkün. Köyün en tepe noktasında bulunan Athena Tapınağı’ndan manzara ise tek kelimeyle şahane. Mavinin çeşitli tonlarındaki denizi ve mis gibi havası insana “Cennette miyim?” dedirtir. Tapınağın biraz ilerisinde Matrone Kilisesi’ni görebilirsiniz. Antik tiyatro da ilgimi çeken bir başka önemli yapı. Kim bilir burada ne toplantılar yapılmış, ne dini, sanatsal gösteriler düzenlenmiştir? Aklıma, binlerce yıl öncesindeki bu güzel köyde yaşayan insanlar ve onların yaşantıları nasıldı sorusu takılıyor. Kendimce hayaller kuruyorum, tahminler yapıyorum. Günümüzde sanatın giderek önemini yitirmesine karşın yüzlerce yıl öncesinden bu antik tiyatro bana sanki bir cevap veriyor acı acı.

ildir-11Görkemli antik çağ şehri

Çeşme yarımadasının ilk antik yerleşim yeri olan Erythrai’nin gün yüzüne çıkıp bugünkü hale gelmesini ise Ankara Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ekrem Akurgal’ın kazı çalışmalarına borçluyuz. Bu çalışmalarda şehrin etrafının 5 kilometre uzunluğunda surla çevrili olduğu anlaşıldı. Büyük İskender’in Asya seferi sırasında Erythrai’den geçtiği bilinmekte, Antik Tiyatro ile surların 4 kilometresinin onun maddi desteği ile inşa edildiği antik kaynaklardan anlaşılmaktadır. Antik Kent ile ilgili daha pek çok şey söylemek mümkün ancak tarihe biraz meraklıysanız kendiniz gidip görmelisiniz. Ayrıca burayı gezmek de ücretsiz.

Erythrai’yi gezdikten sonra köye doğru inişe geçip sokaklarına dalıyorum. Dar, temiz sokaklarda, bakımlı bahçeli evlerin arasında kayboluyorum diyeceğim ama köy o kadar küçük ki kaybolmaya pek elverişli değil. “Bütün yollar Roma’ya çıkar” sözü misali burada da bütün yollar denize çıkıyor. Köyün her yerinden zeytin ağaçları fışkırıyor. Öyle ki okulun bahçesinde olgunlaşmış zeytinler dayanamayıp yerlere atmış kendini. Zeytinin böyle bol olduğu yerde zeytinyağı bol olmaz mı hiç? En doğalı, en güzelini bu köyden alabilirsiniz. Köyün girişinde köylülerin kurduğu sergide enginardan incir reçeline, köy ekmeğinden ada çayına, ajvar ve lutenitsa adı verilen Balkan soslarına kadar birçok doğal şeyi bulabilirsiniz. Ajvar’ı merak edip sorduğumda soğan ve biberle odun ateşinde pişen bir sos türü olduğunu öğrendim.

ildir-8Zeki Müren Adası’na karşı kahve keyfi

Öğle yemeği için ister balık yiyin bu balıkçı köyünde, isterseniz gözleme. Ancak köyün orta yamacına konumlanmış Turkuaz Kafe’ye oturup bir şeyler yemeden ya da özellikle kahve içmeden dönmeyin. Kahvenizi yudumlarken manzaranın güzelliği sizi sizden alıyor. Oturduğunuz yerden denizdeki irili ufaklı birçok adayı ve hemen aşağıda bulunan Agora’yı görmek mümkün. Köyün tepesinde yer alan Akropolden daha net görebileceğiniz bu adalardan en küçük olanını zamanında Zeki Müren almayı çok istemiş ama alamamış. Üzerinde tek bir ağaç olan bu adacık o yüzden Zeki Müren Adası diye anılıyormuş.

Ildır geçtiğimiz günlerde yapılmak istenen balık çiftliği krizi ile gündeme geldi. Var olan balık üretim çiftliklerine bir yenisi daha yapılmak isteniyor. Orkinos üretim tesisine köyde yapılan ÇED toplantısında köy muhtarından belediye meclis üyelerine, dernek temsilcilerinden çok sayıda köylüye kadar herkes karşı olduklarını söylediler. Umarım bu güzel yerlerin doğası bu tür yapılarla kirlenip bozulmaz. Zaten her şeyin doğalı varken insan olarak niçin yapaya yöneldiğimizi bir türlü aklım almaz.

ildir-4Yeryüzünün en güzel günbatımı

Bu güzel manzaradan sonra deniz kenarına inip deniz havasını daha yakından almalı. Sahilde de biraz gezinip iyot kokusunu iyice içimize çekip depoladık mı tamamdır. Köy çok küçük olduğundan burayı keşfetmek için üç beş saat yeterli. Ancak ben bir iki gün kalıp kafa dinlemek istiyorum derseniz köyün merkezinde Herakles Butik Otel, sahilde Çağla Butik Otel benim gördüğüm derli toplu konaklama yerleri. Daha üst düzey için köyün dışında Kaya Prestige Sunshine Otel de bir seçenek. Ancak kış dönemi hizmet verip vermediğini arayıp teyit etmenizi öneririm.

Akşamüzeri köyün sakinliğinde kuş cıvıltılarıyla birlikte horoz seslerini de duymanız mümkün. Erythrai’de yaşamış meşhur Yunan filozof Eflatun “Dünyadaki görülebilir en güzel günbatımı Erythrai’dedir” demiş. Bu güzel, şirin balıkçı köyünde günbatımını izlemenizi kesinlikle ben de öneririm. Yapılmadan dönülmeyecekler listenizin ilk sırasında olsun. Güzel keşiflerde buluşmak dileğiyle gezi ile kalın.


Nasıl gidilir: Aracınız varsa eski İzmir-Çeşme yolunda Barbaros köyü dönüşüne sapıp Barbaros ve Kadıovacık üzerinden ulaşabilirsiniz. Otobanı kullanıyorsanız Zeytinler’den çıkıp aynı yolu kullanabilir veya yolu biraz uzatarak Alaçatı’dan çıkıp Ilıca üzerinden sahil yolunu kullanabilirsiniz. Aracınız yoksa Üçkuyular’dan otobüsle Çeşme’ye gelip buradan Ildır minibüslerine binmeniz gerekiyor.

Ne yenir: Balık ilk tercih olmalı. Bütçe durumuna göre lezzetli gözleme çeşitlerinden oluşan alternatifler mevcut. Turkuaz Kafe güzel bir seçenek.

Nerede kalınır: Köyde ve çevresinde butik otel ve pansiyonlar mevcut. Ayrıca Çeşme Garden Inn ve Kaya Prestige Sunshine da seçenekler arasında.

Bir Cevap Yazın