İzmir’in Romanlarını gösteren 6 tarihi kartpostal

TARHAN SALİMOĞLU

İzmir, tarihten bu yana çok kültürlü yapısı ve farklı renkleri bir arada bünyesinde barındıran bir şehir olmasıyla bilinir. Romanlar da İzmir’in renkleri içinde en göz alıcı biçimde parıldayanlardan biri. Kentin Gürçeşme, Tepecik, Yıkıkkemer ve Tenekeli Mahalle gibi semtlerinde yaşayan Roman vatandaşlar, her vesile ile sahip oldukları renkli kültürü sergilerler.

İzmir’in romanlarının bir de milletvekili var bu dönem. Özcan Purçu, Roman kimliğini örtülemeden, bunun da ötesinde Roman vatandaşların haklarını savunmak vizyonuyla milletvekili adayı oldu ve TBMM’ye girdi. Üstelik başkanlık divanı üyesi oldu. İzmir’in Roman vekili Purçu, şimdi Edirne’den Ardahan’a Türkiye’nin Roman vatandaşlarının sorunlarını Meclis’e taşıyor.

İzmir’de Romanlar yüzlerce yıldır varlar. Osmanlı döneminde İzmir’in Romanlarının nasıl yaşadıklarını tarihi kartpostallardan görebiliyoruz. İşte o kartpostallardan bazıları…

1- Ayı oynatıcı

Ayı oynatıcılığı, bundan 15-20 sene öncesine dek var olan ve daha ziyade Romanların icra ettiği bir işti. Pençeleri sökülmüş ve evcilleştirilmiş olan ayıya def çalarak “Göster bakalım hamamda kocakarılar nasıl bayılır” denir, ayı da def eşliğinde göbek atardı. Zamanla hem hayvanlara eziyet edilmesin, hem de sokaklarda dolaşan ayılar güvenlik açısından bir sıkıntı yaratmasın diyerek yasaklandı. 1900’lerin başına ait bu kartpostalda İzmirli ayı oynatıcısı bir Roman görülüyor.

 

2- Fal bakan Roman kadınları

Romanların bir diğer uğraşı alanı da falcılık. Bugün hala devam eden bu gelenek, eskiden beri Romanların yaptığı bir iş olarak bilinir. 1800’lere ait bu kartpostalda İzmirli falcı Roman kadınları görülüyor.

 

3- Çadırda yaşayan Romanlar

Romanların ev bark sahibi olmaları yeni sayılır. Yerleşik Roman mahallelerinin şehirlerde oluşmaya başlaması 70’li yıllarda olmuştur desek abartmış olmayız. Öncesinde çoğunlukla Romanlar çadırlarda hayatlarını sürdürürlerdi. Kartpostalda Osmanlı dönemi İzmir’inde çadırda yaşayan Romanlar görülüyor.

 

4- Yemiş satan iki Roman kadını

 

5- Maymun oynatıcı

Ayı oynatıcılığı gibi maymun oynatıcılığı da Romanların iştigal ettiği uğraşlardan biriydi. Kartpostalda maymun oynatan İzmirli bir Roman görülüyor.

 

6- İzmirli Müzisyen Romanlar

Ve elbette müzik…! Müzisyenlik, Romanların gerçek mesleği! Çağlar boyunca müzik sanatı, Romanların doğuştan gelen bir yetenekle icre ettiği bir iş olmuş. Bugün de böyle. Kartpostalda Osmanlı İzmiri’nde iki müzisyen Roman görülüyor.

 

Bir Cevap Yazın