Atatürk’ün izlerini taşıyan Avrupa’daki beş tarihi bina

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve modern Türkiye toplumunun mimarı Mustafa Kemal Atatürk, Cumhurbaşkanı olduktan sonra yurt dışına hiç çıkmadı. Ancak Kurtuluş Savaşı öncesinde çeşitli görevlerle Avrupa’ya gitmişti. Hatta doğduğu Selanik bile bir Avrupa kentiydi. Atatürk’ün bu Avrupa gezileri sırasında bulunduğu binalardan bazıları ayakta. İşte o binalardan beşi…

Yunanistan’ın Selanik kentinde Atatürk’ün doğduğu ev.

Selanik / Yunanistan

Atatürk’ün doğduğu topraklar, bugün Avrupa Birliği sınırları içinde kalıyor. Hepimizin ilkokuldan beri bildiği gibi Atatürk, 1881 yılında Antik Makedonya’nın merkezi olan Selanik’te doğdu. Modern Türkiye’yi kuran ve gelecek nesillere armağan eden, ömrü cephelerlerde geçmiş, tarihin bu en büyük liderinin çocukken dolaştığı sokakları ve doğduğu evi görmek istiyorsanız yolunuzu mutlaka Selanik’e düşürmelisiniz.

Evin bahçesindeki Atatürk’ün babası Ali Rıza Efendi tarafından dikildiği rivayet olunan tarihi nar ağacı, tarihi ve kültürel değeri nedeniyle müzenin en çok ilgi çeken noktalarından.

Ev, bugün TC Selanik Başkonsolosluğunu barındırıyor. Selanik Belediyesi,  Cumhuriyet’in 10. kuruluş yıldönümü olan 1933’te evi satın alıp Mustafa Kemal Paşa’ya hediye etmeye karar veriyor. Satın alma işlemleri tamamlanıp hediye edilmesi ise 1937’yi buluyor. Ev 1953’te müze olarak açılıyor.

Selanik’teki Atatürk müze evini yılda 50 binden fazla turist ziyaret ediyor.

Atatürk’ün yatılı okuduğu Manastır Askeri Lisesi.

Manastır / Makedonya

Mustafa Kemal, Selanik’te askeri rüştiyeyi bitirirken sonra eğitimine bugün Makedonya sınırlarında bulunan Manastır Askeri Lisesi’nde devam etti. Bir aile büyüğü olan kurmay subay Hasan Bey, Mustafa’nın Kuleli Askeri Lisesi’ne gitmek istediğini öğrenince “Bundan vazgeçiniz oğlum. Manastır’a gidiniz, orada daha iyi yetişirsiniz” diyor ve onu ikna ediyor. Atatürk’ün karakteri, büyük oranda yatılı okuduğu bu okulda şekillenmiştir.

Manastır Askeri Lisesi binası, bugün bir müze. Makedonya’ya gittiğinizde Manastır şehrine mutlaka uğrayın ve Cumhuriyet’in kurucusunun yatılı lise yıllarını geçirdiği bu tarihi binayı görün.

Atatürk, 1910 yılında Fransa’nın Picardie kentinde.

Picardie / Fransa

Atatürk, 13 Ocak 1909’da 3. Ordu’ya bağlı Selanik Redif Fırkası’nın Kurmay Başkanı oldu ve 13 Nisan 1909’da Meşrutiyete karşı başlayan 31 Mart Hadisesi’ni bastırmak üzere Hareket Ordusu’na bağlı birinci kademe birliklerinin kurmayı başkanlığını yaptı. 31 Mart isyanının bastırılmasından sonra ise önemli noktalarda görev almaya devam etti ve bu kapsamda Eylül 1910’da Fransa’da düzenlenen Picardie Manevraları’na gönderildi. Dört günlük ziyaretinde Mustafa Kemal’in hangi binada kaldığı veya bu binanın bugün durup durmadığı bilinmiyor.

Sofya’nın tarihi opera binası. Atatürk burada çok sayıda temsil izlemişti.

Sofya / Bulgaristan

Mustafa Kemal, 27 Ekim 1913’te Bulgaristan’ın başkenti Sofya’daki Osmanlı Büyükelçiliğine askeri ateşe olarak atandı ve böylece Avrupa kültürünü gerçek anlamda tanıma fırsatı buldu. Atatürk’ün ölünceye kadar devam edecek olan opera sevgisi de Sofya’da başladı. Görevli olduğu dönemde sık sık Viyanalı mimarlar Hermann Helmer ve Ferdinand Fellner’in eseri olan Sofya opera binasındaki temsilleri hayranlıkla izliyordu. Sofya’ya yolu düşen bir Atatürk sevdalısının 1907 yılından kalma bu tarihi opera binasını mutlaka görmesi gerekiyor.

Berlin’de Atatürk’ün kaldığı The Hotel Adlon Kempinski.

Berlin / Almanya

Mustafa Kemal Paşa, 1917 yılında o dönemin veliaht şehzadesi olan Vahdettin ile birlikte Almanya’ya bir ziyarette bulunmuştu. Atatürk’ün bu ziyareti sırasında 1915 olaylarının tartışıldığı, Türk heyetinin 22 Aralık 1917 tarihinde Essen kentindeki Krupp şirketini gezdiği, 23 Aralıkta başkent Berlin’e gelerek Adlon otelinde kaldığı biliniyor. Atatürk’ün Berlin’de kaldığı Adlon Hotel, günümüzde hala ayakta ve The Hotel Adlon Kempinski olarak işletiliyor.

Atatürk’ün bir aya yakın kaldığı Carlsbad Plaza.

Karlovy Vary / Çekya

Atatürk’ün Avrupa’ya uzun süreli son ziyaretini ise tedavi amacıyla gittiği, bugünkü Çekya’nın Karlovy Vary kentinde bulunan kaplıcalar oluşturuyor. Atatürk, burada bulunan Carlsbad Plaza’da bir aya yakın kaldı. Bu dönemi ayrıntılı bir şekilde hatıra defterine yazdı ve bu hatıralar, “Atatürk’ün Karlsbad Hatıraları” adıyla yayınlandı.

Atatürk, Cumhurbaşkanı olduktan sonra bir daha Avrupa’ya hiç gitmedi.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.